[ElmaKurdu #15913] Re: Turkiyenin klaveyesi

[Ali Tekin Çam]

F ve Q Klavye ne işe yarar?

MEB'in F klavye şartı üzerine klavye kavgası yeniden alevlendi. Klavye
standartını kim belirliyor, Q ve F klavyenin farkı nedir, f ve q klavyenin
farkı,
yararları, zararları nelerdir?

Bilgisayar satıcı firmaların Q klavyeyi Türkçe resmi standart gibi sunmaları
kafa karışıklığı yaratıyor. Halen klavye konusundaki tepkileri gözardı etmek
için birçok firma klavye türünü ilânlarında belirtmeyerek, F klavye gerçeğini
gizleme yoluna gidiyor. Daha önce bilgisayar tecrübesi bulunmayan tüketiciler
de, Türkçe klavyenin F standardında olduğunu bilmediklerinden bilgisayarla
ilk tanışmalarını Q klavye ile yapıyor. İthalatçı ve üretici firmalar, Türk
Standartları Enstitüsü'nün TS 2117 No.'lu F klavye standardına uymuyor.
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ve TSE bu konuda firmalara hiç bir yaptırımda
bulunmuyor.

Uyduruk bir klavye: "Türkçe Q"
Halen tüketiciler, masaüstü bilgisayarda fazla para vererek F klavye satın
alabilme şansına sahipler. Ancak, konu dizüstü bilgisayarlar olunca tükeciler
üreticilerin insafına kalmış durumda. Kullanıcılara dizüstü bilgisayar alırken
genelde Q klavye dışında bir seçenek sunulmuyor. Deforme edilmiş ve adına
"Türkçe Q" denilen bir klavye düzeneği yıllardır Türk tüketicisine dayatılıyor.
İthalatçılar, İngilizce'de olmayan ancak Türkçe'de kullanmak zorunda
olduğumuz, ŞİĞÜÇÖ gibi harflerin eklenmesiyle oluşturulan klavye
standardını yeterli görüp, TSE tarafından da belirlenen resmi klavye
standardımız F klavyeyi talep etme zahmetinde bulunmadığından zamanla Q
klavye yaygınlık kazandı.

Eğitim camiası karmaşadan tedirgin
Öte yandan klavye standardı konusundaki karışılık eğitim camiasını da
tedirgin ediyor. Bu konuda okurlarımızdan sayısız e-postalar alıyoruz.
Öğretim görevlisi Hüseyin Toros, bize gönderdiği e-posta mesajında, F klavye
konusunda Milli Eğitim Bakanlığı'nın dikkatini çekiyor. İsmail Gümüş adlı bir
öğretmen ise, Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik'in okullardaki mevcut
bilgisayar Q klavyelerin F ile değiştirilmesini resmi bir yazıyla istediğini
hatırlatıyor. Bakanlık, öğretmenlere krediyle verilecek bilgisayarlarda
isteyene F, isteyene Q klavye verileceğini açıklamıştı. Bu durum da, eğitim
camiasında çifte bir klavye standardı kullanılması anlamına geldiği için ileride
daha büyük sorunlara yol açabilir. Öğrencilerin bilgisayar öğrenirken klavye
konusunda böyle bir ikilemi yaşamaları kaçınılmaz görünüyor.

Q klavye kullanıcıları çoğunlukta
Bilgisayar kullanıcıları arasında büyük oranda Q klavye kullanılıyor. Bu
klavyenin büyük oranda kullanılmasının nedeni, kullanıcıların tercihi değil,
bilgisayar satan firmaların tercihi olmasındandır. Q klavye üzerinde bir kaç
değişiklikle "Türkçe Q" adı verilen "sonradan olma" bir klavye icad edilmesi,
piyasaya Q klavyenin hakim olmasına neden oldu. Bilgisayar üreticilerinin
(veya toplayıcıları) kolayına gelen bu gelişmenin hiç de hayırlı olmadığı
görülüyor. Bu konuyla ilgili PC Life dergisinin daha önce ek olarak verdiği "MS
Excel ile Muhasebe" adlı kitapçıkta Cemil Gökmen ilgi çekici
değerlendirmelerde bulunuyor. İşte Gökmen'in değerlendirme ve önerileri:

"Türkçe Q" klavye aldatmacası
Bilgisayar almaya çıktığınızda, (burada bahis konusu PC'dir) büyük ihtimalle
size Türkçe Q klavye olarak adlandırılan bir klavye satmaya çalışacaklardır.
Hemen hemen her bilgisayar konfigürasyonunda mutlaka Türkçe Q klavye
ifadesi yer almaktadır. Bahsedilen klavye ile seri ve kolay bir şekilde Türkçe
yazmak mümkün değildir. Piyasade her ne kadar, Türkçe Q İngilizce Q ve
Türkçe F(e) adı altında klavye satılıyorsa da, ortada Türk bilgisayar
kullanıcılarını aldatmaya yönelik bir durum söz konusudur.
Şöyle ki: ilk olarak bir klavye ya "F(e) Klavye"dir, (eF değil) ya "Q
klavye"dir.
Yani ya Türkçe'de kullanılan harflerin sıklığına göre bir dizilime sahip bir
klavye kullanıyorsanız bu klavye (F) klavyedir, ya da İngilizce'de kullanılan
harflerin sıklığına göre bir dizilime sahip klavye kullanıyorsanız, bu klavye Q
klavyedir. Türk kullanıcıları için söylenebilecek tek şey, bu iki tür klavyenin
dışında bir klavye var deniliyorsa, bu düpedüz aldatmacadır ve
uydurmacadır. Bir başka deyişle piyasada "Türkçe Q" diye anılan klavye
"uydurma klavye"dir.
Türkiye'de dil bilimcilerin ortaya koyduğu verilere göre, Türkçe'de kullanılan
harflerin sıklığına göre bir düzenleme yapılmıştır. Buna göre, sesli harflerden
en çok kullanılan karakterler a, e, i, sessiz harflerden en çok kullanılan ise
k, l,
m harfleridir. F(e) klavyede ise, on parmak daktilo bilenler için sağ ve sol
ellerimizin klavye üzerinde en rahat gezinen baş ve serçe parmaklarımızın
ortasında kalan üç parmağımız bu harflerin üzerinde durur. İki parmak
daktilo kullananlar için ise yukarıda bahsettiğimiz altı adet harf birbirinin
yanında durur ve Türkçe yazmada daha hızlı olmamızı sağlar.
Hızlı ve kolay yazmak için
Ortalama bir metin yazarken yüzde 45 oranla alfabemizin yüzde 20'lik bir
bölümünü oluşturan ve yukarıda bahsettiğimiz altı harfi kullanıyoruz. İşte bu
kadar büyük oranla kullandığımız harfler F klavyede kolayca ulaşılabilecek
bir yerdeyken, Q klavyede en kolay ulaşılabilecek tuşların yerinde f, d, s, h, j
ve k harfleri bulunmaktadır. Ortalama bir Türkçe metinde bu harflerin
kullanılma oranı ise yüzde 12 civarındadır.
Her iki elimizin en çok çalışan 6 parmağı ile yazmış olduğumuz tuşlara denk
gelen harfleri yüzde 45 oranında kullanmak varken, neden bizim için daha zor
ve yavaş yazmayı sağlayan İngilizlerin Q klavyesini kullanalım? "Q klayveye
alıştım, F klavyede zorlanıyorum" diyorsanız, denemesi bir kaç dolara!
(Klavye fiyatı) Yabancı bir klavyeye ne kadar sürede alışmışsanız, kendi
konuşma dilimize göre dizilmiş olan klavyeye onun yarısı kadar sürede
alışabilirsiniz.

F klavye direnişçilerinin seçenekleri
Dizüstü bilgisayarlarda F klavye seçeneği bulmanın neredeyse yok denecek
kadar az olduğu günümüzde işte size tüketici tercihine duyarlı firmalardan F
klavyeli bilgisayar seçenekleri!
Türkiye'nin resmi standardı olan ancak kamu da dahil birçok kurum ve
kuruluşun kullanmadığı F klavye, Q klavyenin bilinçsizce yaygınlaştırılması
yüzünden adeta azınlık klavyesi durumuna düştü. TSE tarafından belirlenen
resmi standardımız "F klavye"yi kullananlar, dizüstü bilgisayar aldıklarında
"Türkçe Q" klavye almak zorunda bırakılıyorlar. Çünkü, masaüstü
bilgisayarlarda F klavye seçeneği bulunmasına rağmen dizüstü bilgisayarlarda
böyle bir seçenek yok denecek kadar az. F klavye konusunun gündeme
gelişiyle birlikte bazı firmalar, dizüstü bilgisayarlarda da F klavye seçeneği
sunmaya başladılar. HP ve Acer bilgisayarların Türkiye'de satışını yapan
Infronic, en çok satan bir modelden başlayak talebe göre F klavyeli dizüstü
bilgisayar satışına başlayacaklarını açıkladılar.
F klavye özgüven, Q klavye teslimiyet sembolü
HP'nin nx9000 modeli dizüstü bilgisayarları F klavyeli olarak yakında piyasada
olacak. HP Türkiye Genel Müdürü Şahin Tulga, SAP Teknoloji Günleri 2003'te
Amerika'da aldığı eğitim sürecinden bahsederek düşünme eyleminin daima
anadilde yapıldığını, bunun yaratıcılık ve özgüveni tetikleyeceğini, Türkçe
için özel olarak geliştirilmiş F klavyenin de bu ana çıkış noktası nedeniyle
özellikle kullanılması gerektiğini savunmuştu. Bilgisayar ihracatında F ve Q
klavye fiyatlarının ilk başta aynı olduğunu ancak zaman içinde talebin Q
klavye yönünde olması nedeniyle, bu klavyenin yaygınlaştığını, bunun bir
hata olduğunu belirten Tulga, yine de hatadan dönmek için hiçbir zaman geç
olmadığını söylemişti. Bu nedenle F klavye konusundaki duyarlılığın HP'den
gelmesi şaşırtıcı değil.

Saygılarımla

ATÇ